Ochrona Zabytków

Gminna ewidencja zabytków jest dokumentem otwartym, co oznacza że jest stale weryfikowana i aktualizowana. Gminna ewidencja zabytków jest zbiorem (katalogiem) kart adresowych zabytków zewidencjonowanych, tzn. takich, o których władze publiczne wiedzą, że one istnieją.

 Karty adresowe zabytków są materiałem służącym do zewidencjonowania lub skatalogowania nieruchomości, posiadających walory zabytkowe, położonych na terenie Gminy. Stosownie do art. 22 ust. 5 pkt. 1-3 w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte zabytki nieruchome wpisane do rejestru zabytków, inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Procedury włączania nowej karty do gminnej ewidencji, lub wyłączania starej karty z gminnej ewidencji, lub sporządzania nowej karty szczegółowo określa rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem.

Gminna ewidencja zabytków nieruchomych dla Gminy Cybinka została pozytywnie zaopiniowana przez Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i przyjęta przez zarządzenie Burmistrza Cybinki.

Przyjęte zmiany w ewidencji zabytków zostały jednocześnie wprowadzone do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Tym samym zawartość wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych została uzupełniona o informacje i zasób obiektów przyjętych w gminnej ewidencji zabytków, co oznacza, że obydwie ewidencje posiadają jednobrzmiące wykazy zabytków.

Właściciele i użytkownicy obiektów, ujętych w gminnej ewidencji zabytków, mają prawo starać się o dofinansowanie na prace konserwatorskie, prace restauratorskie, badania konserwatorskie, roboty budowlane, badania architektoniczne i inne działania z funduszy Gminy, Powiatu Słubickiego, Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Marszałka Województwa Lubuskiego programów rządowych takich, jak Polski Ład.

Konsekwencją ujęcia obiektów lub obszarów niewpisanych do rejestru zabytków w gminnej ewidencji zabytków, jest obowiązek uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków planowanych przy nich działań za pośrednictwem właściwego organu gminy lub organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków w odniesieniu do ww. ustawy prowadzone są na etapie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego (art. 53. ust. 4 pkt. 2, art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.) oraz na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego (art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane).

Ponadto właściciele lub posiadacze zabytków ujętych w gminnej ewidencji zabytków mają obowiązek zawiadomienia wojewódzkiego konserwatora zabytków o wszelkich zagrożeniach, niekorzystnych zmianach oraz o zmianie stanu prawnego zabytku. Mają też obowiązek uczestniczenia w kosztach badań archeologicznych prowadzonych na swoim terenie. Dodatkowo zgodnie z art. 77 ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw, obiekty ujęte w gminnej ewidencji zabytków mogą otrzymać dotację na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane w trybie określonym odrębnymi przepisami przez organ stanowiący gminy, powiatu lub samorządu województwa, na zasadach określonych w podjętej przez ten organ uchwale.

Do obowiązków samorządu lokalnego należy ochrona zabytków, które znajdują się na terenie gminy. Zadania te precyzuje art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z dnia 23 lipca 2003 r. Gminy mają dbać między innymi o: zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie oraz zapobiegać zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków. Do obowiązków nałożonych przez ustawodawcę na gminę należy również: uwzględnienie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska, czemu ma służyć gminna ewidencja zabytków.

Gminna ewidencja zabytków jest podstawą sporządzania gminnego programu opieki nad zabytkami. Najistotniejszym celem gminnego programu opieki nad zabytkami jest ukierunkowanie działań samorządu gminnego na poprawę stanu zachowania i utrzymania zasobów dziedzictwa kulturowego gminy.